Quy chế tuyển sinh đại học năm 2026 có nhiều thay đổi quan trọng từ giới hạn nguyện vọng, phương thức xét tuyển đến cách dùng chứng chỉ ngoại ngữ, khiến thí sinh phải tính toán cẩn trọng khi xây dựng kế hoạch đăng ký.
- Tuyển sinh đại học năm 2026 ghi nhận xu hướng tăng mạnh xét tuyển kết hợp
- Nhiều trường đại học tại Tp.HCM đẩy mạnh phương thức xét tuyển mới năm 2026
Quy chế tuyển sinh mới siết chặt phương thức và số lượng nguyện vọng đăng ký
Quy chế tuyển sinh đại học năm 2026 do Bộ GD-ĐT ban hành giữa tháng 2 đưa ra nhiều điều chỉnh đáng chú ý, đặc biệt liên quan đến số lượng nguyện vọng và phương thức xét tuyển. Những thay đổi này được đánh giá sẽ tác động trực tiếp đến cách thí sinh xây dựng chiến lược đăng ký và lựa chọn ngành học phù hợp với năng lực của mình.
Theo quy định mới, số lượng nguyện vọng thí sinh được đăng ký tối đa là 15 và mỗi trường đại học chỉ được sử dụng tối đa 5 phương thức xét tuyển. So với trước đây khi các cơ sở đào tạo có thể đưa ra rất nhiều phương thức khác nhau, quy định mới buộc các trường phải tinh gọn đề án tuyển sinh. Điều này cũng khiến một số trường từng sử dụng tới 15–20 phương thức xét tuyển cần điều chỉnh lại cho phù hợp. Dù vậy, thực tế thống kê nhiều năm cho thấy phần lớn thí sinh chỉ đăng ký khoảng 6–9 nguyện vọng, nên giới hạn mới được cho là không tạo ra quá nhiều xáo trộn. Khi chuẩn bị tham gia kỳ thi tốt nghiệp THPT, thí sinh cũng cần đồng thời cân nhắc kỹ các phương án đăng ký xét tuyển để tận dụng tối đa cơ hội trúng tuyển.
Bên cạnh việc giới hạn nguyện vọng, quy chế mới còn điều chỉnh cách sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ trong xét tuyển. Trước đây, ở một số cơ sở đào tạo, chứng chỉ quốc tế vừa được quy đổi thành điểm số vừa được cộng điểm thưởng, tạo ra lợi thế đáng kể cho một nhóm thí sinh. Từ năm 2026, các chứng chỉ này chỉ được sử dụng theo một trong hai hình thức: hoặc quy đổi điểm hoặc cộng điểm ưu tiên. Sự thay đổi này nhằm tạo sự công bằng hơn giữa thí sinh ở các khu vực khác nhau, đồng thời giúp quá trình tuyển sinh trở nên minh bạch và hợp lý hơn.
Nhiều trường đại học điều chỉnh phương án tuyển sinh theo hướng tinh gọn
Trước những thay đổi của quy chế tuyển sinh mới, nhiều trường đại học đã chủ động rà soát và điều chỉnh phương án tuyển sinh để phù hợp với quy định của Bộ GD-ĐT. Xu hướng chung là tinh gọn phương thức xét tuyển nhưng vẫn đảm bảo đánh giá toàn diện năng lực của thí sinh.
Chẳng hạn, Học viện Ngân hàng công bố ba phương thức xét tuyển gồm xét tuyển thẳng, xét tuyển dựa trên kết quả thi tốt nghiệp THPT năm 2026 và xét tuyển kết hợp. Trong phương thức kết hợp, thí sinh có thể sử dụng kết quả học tập THPT cùng với điểm bài thi đánh giá năng lực của Đại học Quốc gia Hà Nội hoặc bài thi V-SAT. Ngoài ra, một số chứng chỉ quốc tế như SAT, IELTS hay TOEFL iBT cũng có thể được sử dụng kết hợp với kết quả học tập phổ thông. Mô hình này giúp việc đánh giá thí sinh trở nên toàn diện hơn, bởi mỗi yếu tố đầu vào phản ánh năng lực học tập dưới một góc nhìn khác nhau. Nhiều học sinh tại trường THPT thành phố Hồ Chí Minh cũng đang quan tâm đến những phương thức kết hợp như vậy để tăng thêm cơ hội xét tuyển phù hợp với năng lực cá nhân.
Việc kết hợp nhiều yếu tố đánh giá được cho là giúp hạn chế những hạn chế riêng của từng phương thức. Học bạ phản ánh quá trình học tập dài hạn nhưng đôi khi khó đánh giá chính xác một số năng lực cốt lõi, trong khi các bài thi đánh giá năng lực lại có thể kiểm tra khả năng tư duy trong một thời điểm nhất định. Khi kết hợp các tiêu chí này, các trường đại học có thể nhìn nhận thí sinh toàn diện hơn và giảm nguy cơ bỏ sót những ứng viên có tiềm năng học tập tốt.
Thí sinh cần xây dựng chiến lược đăng ký nguyện vọng hợp lý
Những thay đổi trong quy chế tuyển sinh năm 2026 khiến việc xây dựng chiến lược đăng ký nguyện vọng trở nên quan trọng hơn đối với thí sinh. Việc lựa chọn đúng ngành, đúng trường và phân bổ nguyện vọng hợp lý sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng trúng tuyển ngay trong đợt xét tuyển đầu tiên.
Theo khuyến nghị của các chuyên gia tuyển sinh, thí sinh nên chia 15 nguyện vọng thành ba nhóm khác nhau. Nhóm đầu tiên là nhóm mơ ước gồm những ngành yêu thích nhưng điểm chuẩn các năm trước cao hơn so với mức điểm dự kiến của bản thân. Nhóm thứ hai là nhóm vừa sức, gồm những ngành có mức điểm chuẩn gần với năng lực hiện tại. Nhóm cuối cùng là nhóm an toàn với mức điểm chuẩn thấp hơn dự kiến, giúp tăng khả năng trúng tuyển. Cách phân bổ này giúp thí sinh chủ động hơn trong chiến lược đăng ký và hạn chế rủi ro khi hệ thống lọc nguyện vọng. Một số học sinh có định hướng sớm vào các ngành thuộc khối sức khỏe, như tại Trường Cao đẳng Dược thành phố Hồ Chí Minh, cũng thường áp dụng phương pháp phân nhóm nguyện vọng này để nâng cao khả năng trúng tuyển.
Ngoài việc sắp xếp nguyện vọng hợp lý, thí sinh cũng được khuyến khích lựa chọn nghề nghiệp trước khi quyết định ngành học và trường đào tạo. Việc tìm hiểu kỹ về lĩnh vực mình quan tâm, trao đổi với những người đang làm trong nghề hoặc tham khảo thông tin từ các cơ sở đào tạo sẽ giúp các em hình dung rõ hơn về con đường nghề nghiệp tương lai. Khi có định hướng rõ ràng và mục tiêu cụ thể, quá trình đăng ký xét tuyển sẽ trở nên chủ động và hiệu quả hơn, đồng thời tạo động lực học tập bền vững trong giai đoạn chuẩn bị bước vào môi trường đại học.